Waarom wordt vijverwater troebel?
- BIOGRO Kenniscerntrum
- 11 minuten geleden
- 7 minuten om te lezen
KENNISREEKS: HELDER VIJVERWATER
Troebel vijverwater kan verschillende oorzaken hebben. Zwevende deeltjes, organisch materiaal, algen, bacteriële activiteit en een onvoldoende werkend filtersysteem kunnen allemaal invloed hebben op de helderheid van het water.
Wanneer je niet meer goed door het vijverwater heen kunt kijken, betekent dit niet automatisch dat er één duidelijk probleem is. De kleur en het soort vertroebeling geven vaak al een eerste aanwijzing over wat er in de vijver gebeurt.
Om troebel vijverwater goed aan te pakken, is het daarom belangrijk om eerst naar de oorzaak te kijken. In dit artikel leggen we uit welke biologische en praktische factoren de helderheid van vijverwater beïnvloeden en hoe je verschillende vormen van vertroebeling kunt herkennen.
In dit artikel
Wat verstaan we onder troebel vijverwater?
Welke kleur heeft het troebele vijverwater?
Kunnen zwevende deeltjes vijverwater troebel maken?
Welke invloed heeft organisch materiaal?
Kan bacteriële activiteit voor tijdelijk troebel water zorgen?
Welke rol spelen algen?
Kan het vijverfilter de oorzaak zijn?
Welke invloed hebben vissen en voeding?
Wat gebeurt er na regen, onderhoud of het opstarten van een vijver?
Hoe krijg je troebel vijverwater weer helder?
BIOGRO Advies
Wat verstaan we onder troebel vijverwater?
We spreken van troebel vijverwater wanneer kleine deeltjes of micro-organismen in het water ervoor zorgen dat je minder goed door het water heen kunt kijken. De bodem, vissen en waterplanten worden minder zichtbaar en het water kan grijs, bruin, witachtig of groen kleuren.
De vertroebeling kan ontstaan door zwevend vuil, organisch materiaal, algen of een tijdelijke toename van bacteriële activiteit. Ook praktische factoren, zoals onvoldoende filtering, een grote visbezetting of achterstallig onderhoud, kunnen een rol spelen.
Troebel water is niet altijd direct schadelijk. Het laat wel zien dat er iets in de vijver verandert. Door te kijken naar de kleur, de structuur en het moment waarop de vertroebeling ontstaat, kun je de mogelijke oorzaak beter bepalen.
Welke kleur heeft het troebele vijverwater?
De kleur van het vijverwater kan een belangrijke aanwijzing geven over de oorzaak van de vertroebeling.
Groen vijverwater
Een groene kleur wijst meestal op grote hoeveelheden zweefalgen. Deze microscopisch kleine algen blijven in het water zweven en kunnen zich onder invloed van zonlicht en beschikbare voedingsstoffen snel ontwikkelen.
Bruin of grijs vijverwater
Bruine of grijze vertroebeling ontstaat vaak door fijne bodemdeeltjes, slib of organisch materiaal. Vissen die in de bodem woelen, hevige regen of werkzaamheden in en rond de vijver kunnen deze deeltjes in het water brengen.
Witachtig of melkachtig vijverwater
Wit of melkachtig water kan ontstaan door een sterke toename van bacteriële activiteit. Dit komt onder andere voor bij een nieuw aangelegde vijver, na groot onderhoud of wanneer er plotseling veel organisch materiaal beschikbaar is.
De kleur geeft een eerste richting, maar vertelt niet altijd het hele verhaal. Soms spelen meerdere oorzaken tegelijkertijd een rol. Kijk daarom ook naar recente veranderingen in de vijver, het filtersysteem, de visbezetting en de hoeveelheid organisch afval.
Kunnen zwevende deeltjes vijverwater troebel maken?
Zwevende deeltjes zijn een veelvoorkomende oorzaak van troebel vijverwater. Het gaat om zeer kleine deeltjes die niet direct naar de bodem zakken, maar in het water blijven rondzweven.
Deze deeltjes kunnen bestaan uit zand, klei, afgestorven plantenresten, slib of ander organisch materiaal. Ze kunnen in beweging komen door hevige regen, werkzaamheden aan de vijver of vissen die op de bodem naar voedsel zoeken.
Ook onvoldoende mechanische filtering kan ervoor zorgen dat deze fijne deeltjes niet uit het water worden verwijderd. Het vijverwater blijft dan grijs of bruin en wordt pas helderder wanneer de deeltjes bezinken of door het filter worden opgevangen.
Zwevende deeltjes zijn niet hetzelfde als zweefalgen. Bij zwevende deeltjes is het water meestal bruin of grijs, terwijl zweefalgen het vijverwater doorgaans een groene kleur geven.
Welke invloed heeft organisch materiaal?
Bladeren, afgestorven waterplanten, uitwerpselen van vissen en niet opgegeten visvoer komen uiteindelijk als organisch materiaal in de vijver terecht. Wanneer dit materiaal zich ophoopt, kan het uiteenvallen in steeds kleinere deeltjes die het vijverwater troebel maken.
Bacteriën breken het organische materiaal af. Daarbij worden voedingsstoffen vrijgemaakt die opnieuw door algen en andere micro-organismen kunnen worden gebruikt. Een grote hoeveelheid organisch afval kan daardoor niet alleen voor bruine of grijze vertroebeling zorgen, maar ook de ontwikkeling van groen vijverwater stimuleren.
Vooral in een vijver met veel vissen, weinig waterplanten of een laag slib op de bodem kan de hoeveelheid organisch materiaal snel toenemen. Het regelmatig verwijderen van bladeren, plantenresten en overtollig slib helpt om deze belasting te beperken.
Welke rol spelen algen?
Wanneer vijverwater groen wordt, zijn zweefalgen meestal de oorzaak. Deze microscopisch kleine algen zweven vrij in het water en kunnen zich snel ontwikkelen wanneer er voldoende licht en voedingsstoffen beschikbaar zijn.
Zonlicht, hogere watertemperaturen en voedingsstoffen uit visvoer, uitwerpselen en afbrekend organisch materiaal kunnen de groei van zweefalgen bevorderen. Vooral in het voorjaar en de zomer kan het vijverwater hierdoor in korte tijd groen en ondoorzichtig worden.
Algen maken van nature deel uit van het vijvermilieu. Groen water wijst daarom niet automatisch op een ongezonde vijver. Een sterke ontwikkeling van zweefalgen laat wel zien dat licht, voedingsstoffen en biologische processen tijdelijk niet in evenwicht zijn.
Vijverbacteriën bestrijden algen niet rechtstreeks. Ze ondersteunen natuurlijke processen, zoals de afbraak van organisch materiaal en de omzetting van afvalstoffen. Daarmee kunnen ze bijdragen aan omstandigheden waarin voedingsstoffen evenwichtiger worden verwerkt.
Kan het vijverfilter de oorzaak zijn?
Een vijverfilter heeft zowel een mechanische als een biologische functie. Het mechanische gedeelte vangt zwevende vuildeeltjes op, terwijl bacteriën in het biologische gedeelte afvalstoffen omzetten.
Wanneer het filter te klein is, onvoldoende doorstroming heeft of niet goed bij de hoeveelheid water en vissen past, kunnen fijne vuildeeltjes in de vijver blijven circuleren. Ook een vervuild filter kan de waterdoorstroming verminderen en zo bijdragen aan troebel vijverwater.
Tegelijkertijd kan te grondig schoonmaken de biologische werking verstoren. Wanneer al het filtermateriaal met kraanwater wordt uitgespoeld, gaat een groot deel van de aanwezige bacteriën verloren. De bacteriële populatie heeft vervolgens tijd nodig om zich opnieuw op te bouwen.
Maak het filter daarom alleen schoon wanneer dat nodig is. Spoel biologisch filtermateriaal bij voorkeur voorzichtig uit met vijverwater en voorkom dat het volledige filter in één keer steriel wordt gemaakt.
Welke invloed hebben vissen en voeding?
Vissen hebben direct invloed op de belasting van het vijverwater. Ze produceren afvalstoffen en kunnen tijdens het zoeken naar voedsel slib en bodemdeeltjes laten opwervelen. Vooral koi en andere bodemgerichte vissen kunnen het water hierdoor troebel maken.
Ook de hoeveelheid visvoer speelt een rol. Voer dat niet wordt opgegeten, zakt naar de bodem en wordt daar afgebroken. Daarbij ontstaan fijne organische deeltjes en komen voedingsstoffen vrij. Deze voedingsstoffen kunnen vervolgens door algen en andere micro-organismen worden gebruikt.
Een grote visbezetting zorgt daarnaast voor een hogere belasting van het filter en de biologische processen in de vijver. Wanneer de filtercapaciteit en het vijvervolume hier niet op zijn afgestemd, kan de waterkwaliteit sneller verslechteren.
Geef daarom niet meer voer dan de vissen binnen enkele minuten opnemen en controleer regelmatig of de filtercapaciteit past bij de hoeveelheid en grootte van de vissen.
Wat gebeurt er na regen, onderhoud of het opstarten van een vijver?
Troebel vijverwater ontstaat vaak na een plotselinge verandering. Hevige regen kan aarde, stof en voedingsstoffen vanuit de tuin in de vijver spoelen. Ook kan regenwater de samenstelling en stabiliteit van het vijverwater tijdelijk beïnvloeden.
Na onderhoud kunnen slib en fijne vuildeeltjes vanaf de bodem of uit het filter in het water terechtkomen. Wanneer het filter grondig is schoongemaakt, heeft ook de biologische populatie tijd nodig om zich opnieuw te ontwikkelen.
Bij een nieuwe vijver zijn de bacteriële populaties en andere natuurlijke processen nog in opbouw. Het water kan daardoor in de eerste weken wisselend helder, groen of melkachtig zijn. Dat hoort vaak bij de ontwikkeling van een nieuw vijvermilieu.
Geef de vijver na een verandering voldoende tijd en voorkom dat je direct meerdere maatregelen tegelijk neemt. Door rustig te observeren en de waterwaarden te controleren, kun je beter bepalen of de vijver zichzelf herstelt of extra ondersteuning nodig heeft.
Hoe krijg je troebel vijverwater weer helder?
De juiste aanpak hangt af van de oorzaak. Alleen een product toevoegen zonder eerst naar de vijver te kijken, geeft daarom niet altijd het gewenste resultaat.
Begin met het beoordelen van de kleur van het water en controleer wat er vlak voor de vertroebeling is veranderd. Kijk vervolgens naar de hoeveelheid organisch afval, de visbezetting, het voeren, de watercirculatie en de werking van het filter.
Verwijder bladeren, overtollig slib en niet opgegeten voer. Controleer of het filter voldoende capaciteit heeft en goed doorstroomt, maar maak het biologische filtermateriaal niet onnodig grondig schoon. Zorg daarnaast voor voldoende zuurstof, vooral bij warm weer of een sterke bacteriële activiteit.
Meet bij aanhoudende vertroebeling in ieder geval de belangrijkste waterwaarden, zoals ammonium, nitriet, nitraat, pH en KH. Helder water is namelijk niet automatisch gezond water. Een vijver kan er helder uitzien terwijl de waterwaarden toch uit balans zijn.
Geef natuurlijke processen vervolgens de tijd om zich te herstellen. Door de oorzaak aan te pakken en de biologische belasting te beperken, kan de helderheid van het vijverwater zich geleidelijk verbeteren.
BIOGRO Advies
Troebel vijverwater kan verschillende oorzaken hebben. Kijk daarom altijd eerst naar de kleur van het water, de hoeveelheid organisch materiaal, de werking van het filter en eventuele recente veranderingen in de vijver.
Is de vijver nieuw opgestart of is het biologische evenwicht verstoord na de winter, groot onderhoud of problemen met de waterkwaliteit? Dan ondersteunt BIOGRO 1·2·3 de opbouw en het herstel van belangrijke biologische processen. De drie bacteriemengsels ondersteunen het bacteriële evenwicht, de nitrificatie en de afbraak van organisch materiaal.
Voor een bestaande vijver die gedurende het seizoen extra ondersteuning nodig heeft, adviseren we BIOGRO Balance+. Dit product helpt de bacteriële balans te ondersteunen en kan als regelmatig onderhoud worden toegepast.
Vijverbacteriën maken troebel of groen water niet rechtstreeks helder en bestrijden geen algen. Ze ondersteunen de natuurlijke processen die bijdragen aan de verwerking van afvalstoffen en organisch materiaal. Combineer het gebruik daarom altijd met een goed werkend filter, voldoende zuurstof en passend vijveronderhoud.
Opmerkingen